الشيخ محمد علي الگرامي القمي

456

رساله توضيح المسائل (1390ش) (فارسى)

دو صورت پول بليط و پولى كه به قرعه دست مىآيد حرام و موجب ضمان است گرچه در صورت دوّم وجه صحّت هم دارد ، ولى اگر فرض شود كه خود بليط ماليت عقلائى داشته باشد مثل اين‌كه حاوى دستورات پزشكى ، علمى ، مذهبى و . . . باشد خريد خود بليط و جايزه‌اى كه بعداً برده مىشود اشكال ندارد و ظاهراً چيزى كه اينك بنام كارت ارمغان بهزيستى منتشر مىشود از اين قبيل است و خريد و فروش كارت و جايزه آن بى اشكال است ، مگر اين‌كه اين گونه امور وسيله‌اى براى استثمار شود كه در اين صورت با حكم حاكم شرع تحريم مىشود . مسئله 2619 - ممكن است اسم بليط بخت آزمائى را عوض كنند و به اسم اعانه ملى يا هر عنوان ديگر بليط را بدهند ولى عمل ، همان عمل باشد در اين صورت با تغيير اسم ( در لفظ و تعبير فقط ) حلال نمىشود ، و پول بليط و پول قرعه حرام و موجب ضمان است . مسئله 2620 - اگر فرضا يك شركت يا مؤسسه‌اى پيدا شود و براى اعانت به مؤسسات خيريه از قبيل بيمارستان يا مدارس اسلامى بليطهايى منتشر كند ، و مردم هم براى اعانت به اين مؤسسات مبلغى بدهند ، و آن شركت از مال خودش ، يا وجوهى كه از انتشار بليط به دست مىآيد ، با اجازه تمام پول دهندگان هر چند اين اجازه به وسيله اعلام قبلى و نوشتن در خود بليطها باشد مبلغى به اشخاصى كه قرعه به نام آنان بيرون مىآيد بدهد مانعى ندارد . مسئله 2621 - در بخت آزمائى پول بليطهايى كه به دست شركتها مىآيد ، و پول قرعه‌كشىها كه به دست اشخاص مىآيد مجهول‌المالك است ، و اگر مىتوانند صاحبان آنها را پيدا كنند ، بايد به صاحبانش رد كنند ، و اگر نمىشود ، بايد از طرف صاحبان آنها صدقه بدهند ، و احتياط لازم آن است كه از مجتهد جامع الشرايط اجازه بگيرند و صدقه بدهند . مسئله 2622 - اگر از قرعه كشىهاى حرام مال زيادى بدست آورد و با فقيرى قرار گذارد كه به او صدقه بدهد و فقير مقدارى بردارد و باقى را به او رد كند ، و بخواهد با اين حيله حلال كند ، جايز نيست و حلال نمىشود ، لكن اگر بدون شرط و قيد به فقير داد ، و فقير مقدارى كه مناسب شأن و حالش هست با رضايت به او رد كند اشكال ندارد .